Handhaving schijnzelfstandigheid: Gedeeltelijke verlenging van de ‘zachte landing’ in 2026
Voor IT-ondernemers die werken met ZZP’ers is er belangrijke informatie over de handhaving op schijnzelfstandigheid. Hoewel het handhavingsmoratorium per 1 januari 2025 formeel is opgeheven en de Belastingdienst per 1 januari 2026 zou gaan handhaven op schijnzelfstandigheid, heeft het kabinet besloten om de zogenaamde ‘zachte landing’ in 2026 deels te verlengen.
Wat is de ‘zachte landing’?
De zachte landing is bedoeld als overgangsperiode zodat ondernemers, die ZZP’ers inschakelen, de ruimte hebben om hun bedrijfsvoering en inhuurprocessen aan te passen aan de handhavingsregels bij schijnzelfstandigheid. Sinds 1 januari 2025 richt de Belastingdienst zich vooral op uitleg geven en fouten herstellen, in plaats van direct boetes of andere sancties opleggen. Deze aanpak wordt nu verlengd, zodat ondernemers meer ruimte houden om alles goed in te regelen.
Het kabinet was eerder terughoudend over een verlenging van deze overgangsperiode. Staatssecretaris Heijnen gaf aan dat uitstel de druk op het sociale stelsel vergroot en onduidelijkheid schept voor organisaties die hun zaken al op orde hebben. Desondanks is er eind 2025 besloten om aan de wens van de Tweede Kamer tegemoet te komen en een deel van de maatregelen te continueren.
Dat betekent concreet: pas vanaf 1 januari 2027 verdwijnen ook deze laatste onderdelen van de zachte landing en gaat de Belastingdienst volledig handhaven.
Wat verandert er (niet) in 2026?
Door de aangenomen moties in de Tweede Kamer zijn de regels voor 2026 als volgt vastgesteld:
- Geen verzuimboetes: De Belastingdienst legt in 2026 nog geen verzuimboetes op voor administratieve tekortkomingen bij de kwalificatie van de arbeidsrelatie.
- Focus op bedrijfsbezoeken: Bij controles start de inspecteur in beginsel met een bedrijfsbezoek en een gesprek over herstel, in plaats van direct een formeel boekenonderzoek te starten.
- Naheffingen blijven mogelijk: De Belastingdienst behoudt de bevoegdheid om naheffingen loonheffingen op te leggen voor de periode vanaf 1 januari 2025.
- Introductie vergrijpboetes: In tegenstelling tot 2025 kan de Belastingdienst vanaf 1 januari 2026 wél vergrijpboetes opleggen. Dit gebeurt alleen bij opzet of grove schuld, bijvoorbeeld wanneer eerdere waarschuwingen worden genegeerd.
- Flexibiliteit in onderzoek: Bij een boekenonderzoek kan de fiscus in 2026 kiezen voor een onderzoek over een volledig kalenderjaar of een specifiek aangiftetijdvak.
Gevolgen voor de markt
Het kabinet benadrukt dat ondernemers kritisch moeten blijven kijken naar de samenwerking met zzp’ers. De (gedeeltelijke) verlenging van de zachte landing is bedoeld om goedwillende ondernemers te helpen bij het aanpassen van hun werkwijze.
Deze regeling is geen vrijbrief: bij bewuste schijnzelfstandigheid of misbruik kan de Belastingdienst nog steeds ingrijpen en handhaven.
Meer informatie?
De Belastingdienst publiceert binnenkort een aangepast Handhavingsplan arbeidsrelaties 2026. Dit plan verschijnt op de website van de Belastingdienst.
Meer achtergrond en toelichting lees je in de Kamerbrief van de staatssecretaris.
Even sparren?
Heb je vragen over jouw situatie of wil je sparren over de juiste inrichting van je inhuur? Neem dan contact op met de juristen van NLdigital.
Gerelateerde artikelen
Welke aansprakelijkheidsrisico’s heb je eigenlijk als ICT-ondernemer?
NLdigital Voorwaarden 2025
