Nieuwe transparantieverplichtingen AI Act: maak duidelijk dat er sprake is van AI
De AI Act treedt gefaseerd in werking. Sommige onderdelen waren al van toepassing, andere onderdelen moeten nog komen. Vanaf 2 augustus 2026 geldt er weer een nieuw onderdeel: er zijn transparantieverplichtingen van toepassing voor bepaalde AI-systemen.
Deze transparantieverplichtingen moeten ervoor zorgen dat het bij bepaalde AI-systemen voor betrokkenen duidelijk is dat zij te maken hebben met AI, vóór de eerste interactie met dat AI-systeem. De verplichtingen gelden voor vijf typen AI-systemen:
- AI die direct met mensen communiceert (zoals chatbots)
- AI die synthetische inhoud genereert (waaronder genAI zoals ChatGPT)
- AI die wordt gebruikt voor het herkennen van emoties of biometrische categorisering
- AI die deepfakes maakt
- AI die het publiek informeert over aangelegenheden van algemeen belang
Kortgezegd moeten aanbieders van de systemen onder 1 en 2 ervoor zorgen dat betrokkenen worden geïnformeerd dat zij te maken hebben met AI en dat de synthetische inhoud (machineleesbaar) gemarkeerd is als kunstmatig gegenereerd. Gebruikers van de systemen onder 3 t/m 5 moeten betrokkenen informeren over de werking van het systeem en dat de content kunstmatig is gegenereerd.
De verplichtingen gelden per 2 augustus 2026. Daar is één uitzondering op. Voor AI-systemen die onder punt 2 vallen en die vóór 2 augustus in de handel zijn gebracht, geldt een overgangsperiode van vier maanden. Deze systemen moeten per 2 december 2026 aan de transparantieverplichtingen voldoen.
Om organisaties te helpen om aan de transparantieverplichtingen te voldoen, heeft de EC richtsnoeren over de toepassing daarvan gepubliceerd. Ook heeft de EC een praktijkcode opgesteld over de eisen voor het markeren van AI-gegenereerde content en het labelen van deepfakes, met een aantal te gebruiken EU-iconen.
Wat gold er al voor de AI Act?
Bepaalde onderdelen van de AI Act zijn al van kracht. Zo zijn bepaalde AI-systemen met een onaanvaardbaar risico verboden. Daarnaast moeten organisaties die AI-systemen ontwikkelen of gebruiken, zorgen dat hun werknemers AI-geletterd zijn. Ook golden er al extra verplichtingen voor aanbieders van AI-modellen voor algemene doeleinden (genAI).
Naast de wettelijke verplichtingen rond AI is het raadzaam om, voordat je AI inzet, alvast aan de slag te gaan met je interne ‘AI governance’. Daar lees je hier meer over.
Meer weten over de AI Act?
Het laatste nieuws
Achter de schermen: van hulp bij ISO tot NIS2-podcast
Cyberbeveiligingswet al per 15 augustus van kracht
Autoriteit Persoonsgegevens benadrukt belang gedragscodes tijdens rondetafel met NLdigital en SCOPE Europe
De serie grote hacks in een paar maanden is geen toeval
